หูน้ำหนวกคืออะไร และเกิดจากสาเหตุใด
โรคหูน้ำหนวก (Otitis Media) คือภาวะที่มีการอักเสบและติดเชื้อในหูชั้นกลาง ซึ่งเป็นช่องว่างหลังเยื่อแก้วหู เด็กเล็กมีท่อยูสเตเชียน (Eustachian Tube) ที่สั้นและแนวราบกว่าผู้ใหญ่ ทำให้เชื้อโรคจากจมูกและลำคอเข้าสู่หูชั้นกลางได้ง่าย โรคนี้พบบ่อยมากในเด็กอายุ 6 เดือนถึง 3 ปี และเด็กกว่า 80% จะเคยเป็นอย่างน้อย 1 ครั้งก่อนอายุ 3 ปี
สาเหตุหลักมาจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสที่ลามมาจากโรคหวัดหรือภูมิแพ้ เมื่อเยื่อบุจมูกและลำคอบวม ท่อยูสเตเชียนจะอุดตัน ทำให้ของเหลวสะสมในหูชั้นกลางและกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อ ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ได้แก่ การดื่มนมจากขวดในท่านอนหงาย การอยู่ในสถานรับเลี้ยงเด็กที่มีเด็กจำนวนมาก และการสัมผัสควันบุหรี่
อาการที่ควรสังเกตและเมื่อไหร่ต้องพบแพทย์
อาการหลักของหูน้ำหนวกในเด็กเล็ก ได้แก่ ดึงหรือเกาหูบ่อย ร้องไห้งอแงมากกว่าปกติโดยเฉพาะเวลานอน มีไข้ ไม่ยอมกินอาหาร นอนไม่หลับ และอาจมีน้ำหรือหนองไหลจากหู เด็กโตอาจบอกว่าปวดหู ได้ยินไม่ชัด หรือรู้สึกเหมือนมีอะไรอุดอยู่ในหู หากมีอาการเหล่านี้ร่วมกับไข้สูงเกิน 39 องศาหรืออาการไม่ดีขึ้นภายใน 48-72 ชั่วโมง ควรพาเด็กพบแพทย์ทันที
การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรง กรณีไม่รุนแรงแพทย์อาจใช้ยาแก้ปวดและรอดูอาการ 48-72 ชั่วโมงก่อน เพราะหลายรายหายได้เอง หากเกิดจากแบคทีเรียหรืออาการรุนแรง แพทย์จะสั่งยาปฏิชีวนะ กรณีเป็นซ้ำบ่อยหรือมีน้ำขังในหูนาน อาจต้องใส่ท่อระบายน้ำ (Tympanostomy Tube) ซึ่งเป็นการผ่าตัดเล็กภายใต้การดมยาสลบ ค่าใช้จ่ายในการรักษาอาจสูงถึงหลายหมื่นบาทหากต้องผ่าตัดหรือนอนโรงพยาบาล
การป้องกันหูน้ำหนวกในเด็ก
การป้องกันที่ดีที่สุดคือการลดโอกาสที่เด็กจะเป็นหวัด ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของหูน้ำหนวก ให้เด็กล้างมือบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ที่มีอาการหวัด ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ประจำปี และวัคซีนนิวโมค็อกคัส (PCV) ซึ่งช่วยป้องกันแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุสำคัญของหูน้ำหนวก นอกจากนี้ควรให้นมแม่อย่างน้อย 6 เดือน เพราะภูมิคุ้มกันจากนมแม่ช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมีนัยสำคัญ
สำหรับเด็กที่เป็นหูน้ำหนวกบ่อย พ่อแม่ควรเตรียมความพร้อมด้านค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ เพราะการพบแพทย์เฉพาะทาง ตรวจหู และรักษาแต่ละครั้งมีค่าใช้จ่ายสูง ประกันสุขภาพเด็กอย่าง Fin For Kids ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายเหล่านี้ได้อย่างมาก โดยครอบคลุมทั้งค่าพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ (OPD) ค่ายา และค่ารักษาตัวในโรงพยาบาลหากต้องผ่าตัดใส่ท่อระบาย (IPD) ทำให้พ่อแม่ไม่ต้องกังวลเรื่องการเงินเมื่อลูกป่วย
