สาเหตุของท้องเสียเฉียบพลันในเด็ก
ท้องเสียเฉียบพลัน (Acute Diarrhea) หมายถึงการถ่ายอุจจาระเหลวหรือเป็นน้ำมากกว่า 3 ครั้งต่อวัน ติดต่อกันไม่เกิน 14 วัน สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในเด็กไทยคือการติดเชื้อไวรัส โดยเฉพาะโรต้าไวรัส (Rotavirus) และโนโรไวรัส (Norovirus) ซึ่งแพร่กระจายได้ง่ายมากในสถานรับเลี้ยงเด็กและโรงเรียนอนุบาล เชื้อเหล่านี้ติดต่อผ่านทางอุจจาระ-ปาก โดยเด็กอาจสัมผัสพื้นผิวที่ปนเปื้อนแล้วนำมือเข้าปาก
นอกจากไวรัสแล้ว ยังมีสาเหตุจากแบคทีเรีย เช่น Salmonella, E. coli และ Campylobacter ซึ่งมักมาจากอาหารที่ปรุงไม่สุกหรือน้ำดื่มที่ไม่สะอาด โดยเฉพาะอาหารข้างทาง ขนมจากร้านที่ไม่ได้มาตรฐาน หรือนมที่เก็บรักษาไม่ดี เด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปีมีความเสี่ยงสูงที่สุดเพราะระบบภูมิคุ้มกันและทางเดินอาหารยังพัฒนาไม่สมบูรณ์
อันตรายจากภาวะขาดน้ำและสัญญาณเตือน
อันตรายที่สำคัญที่สุดของท้องเสียในเด็กคือภาวะขาดน้ำ (Dehydration) เด็กเล็กมีสัดส่วนน้ำในร่างกายสูงกว่าผู้ใหญ่ จึงสูญเสียน้ำได้เร็วกว่า อาการขาดน้ำระดับเบา ได้แก่ ปากแห้ง กระหายน้ำ ปัสสาวะน้อยลง ระดับปานกลาง ได้แก่ ตาลึกโบ๋ ผิวหนังไม่ยืดหยุ่น กระหม่อมบุ๋ม (ในทารก) ร้องไห้ไม่มีน้ำตา ระดับรุนแรง ได้แก่ ซึม ไม่ตอบสนอง หายใจเร็ว ชีพจรเต้นเร็วและเบา ซึ่งอาจถึงแก่ชีวิตได้หากไม่ได้รับการรักษาทันเวลา
การรักษาเบื้องต้นที่สำคัญที่สุดคือการให้สารละลายเกลือแร่ (ORS) เพื่อทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป ให้จิบทีละน้อยแต่บ่อยๆ ทุก 5-10 นาที ไม่ควรให้ดื่มน้ำเปล่ามากเกินไปเพราะจะทำให้เกลือแร่ในเลือดเจือจาง หากเด็กอาเจียนให้หยุดพัก 10-15 นาทีแล้วค่อยให้ใหม่ ควรพาเด็กพบแพทย์ทันทีหากมีอาการขาดน้ำระดับปานกลางขึ้นไป มีเลือดปนในอุจจาระ ไข้สูงเกิน 39 องศา หรือท้องเสียไม่หยุดเกิน 3 วัน
ค่าใช้จ่ายในการรักษาและความคุ้มครองจากประกัน
ท้องเสียเฉียบพลันที่ไม่รุนแรงสามารถรักษาแบบ OPD ได้ ค่าพบแพทย์และยาอยู่ที่ประมาณ 1,000-3,000 บาทต่อครั้ง แต่หากเด็กมีภาวะขาดน้ำรุนแรงหรือต้องนอนโรงพยาบาลเพื่อให้น้ำเกลือทางเส้นเลือด ค่าใช้จ่ายจะพุ่งสูงถึง 10,000-30,000 บาท ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่นอนและประเภทโรงพยาบาล เด็กบางคนอาจท้องเสียซ้ำหลายครั้งต่อปี ทำให้ค่าใช้จ่ายสะสมสูงมาก
ประกันสุขภาพเด็ก Fin For Kids ครอบคลุมทั้งค่ารักษาแบบ OPD สำหรับท้องเสียที่ไม่รุนแรง และค่ารักษาแบบ IPD หากต้องนอนโรงพยาบาล สิทธิ์ OPD ให้ 30 วันต่อปี ไม่เกิน 7 ครั้งต่อโรค ช่วยให้พ่อแม่พาลูกพบแพทย์ได้ทุกครั้งที่ท้องเสียโดยไม่ต้องลังเล และหากต้องนอนโรงพยาบาล ค่าห้อง ค่ายา และค่าแพทย์ก็อยู่ในความคุ้มครอง ทำให้ครอบครัวอุ่นใจได้ในทุกสถานการณ์
